Długi z zagranicy a upadłość konsumencka w Polsce. Czy można umorzyć zagraniczne zobowiązania?

Długi z zagranicy To Coraz częstszy problem osób wracających do Polski

Praca za granicą, działalność gospodarcza prowadzona w innym państwie, kredyt zaciągnięty w zagranicznym banku, niespłacony leasing, zaległy czynsz, pożyczka internetowa, mandat, składki, podatki albo zobowiązania po zamkniętej firmie. To sytuacje, z którymi coraz częściej zgłaszają się osoby rozważające upadłość konsumencką w Polsce.

Długi z zagranicy potrafią być szczególnie stresujące. Dokumenty przychodzą w obcym języku, kwoty są naliczane w euro, frankach albo funtach, wierzyciel działa przez zagraniczną kancelarię lub firmę windykacyjną, a dłużnik często nie wie, czy taki dług można uregulować w Polsce.

Najważniejsza odpowiedź brzmi - zagraniczne zobowiązania mogą mieć znaczenie w polskiej upadłości konsumenckiej i co do zasady nie należy ich pomijać we wniosku. W wielu przypadkach upadłość konsumencka w Polsce może być realnym sposobem na uporządkowanie także tych długów, które powstały poza granicami kraju.

Czy upadłość konsumencka w Polsce obejmuje długi z zagranicy?

Co do zasady upadłość konsumencka ma służyć całościowemu oddłużeniu osoby fizycznej, która stała się niewypłacalna. Oznacza to, że przy przygotowaniu wniosku należy przeanalizować cały majątek, wszystkie źródła dochodu i wszystkie zobowiązania dłużnika, również te powstałe za granicą.

Nie ma znaczenia wyłącznie to, czy wierzycielem jest polski bank, polska firma pożyczkowa albo polski urząd. Istotne jest to, czy dłużnik rzeczywiście posiada zobowiązanie, jaka jest jego wysokość, z czego wynika, czy jest wymagalne, czy zostało stwierdzone wyrokiem, nakazem zapłaty, ugodą, umową lub innym dokumentem.

W praktyce w postępowaniach upadłościowych pojawiają się między innymi:

• długi wobec zagranicznych banków,

• niespłacone kredyty konsumenckie zaciągnięte za granicą,

• zobowiązania z kart kredytowych,

• długi po działalności gospodarczej prowadzonej w Niemczech, Holandii, Austrii, Czechach, Belgii albo Wielkiej Brytanii,

• zaległe czynsze za mieszkanie za granicą,

• długi wobec zagranicznych leasingodawców,

• zobowiązania podatkowe i składkowe,

• roszczenia zagranicznych kontrahentów,

• długi przejęte przez fundusze sekurytyzacyjne albo firmy windykacyjne.

  
  

Każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny. Niektóre zobowiązania mogą zostać objęte skutkami oddłużenia, inne mogą wymagać odrębnej analizy ze względu na swój charakter, zabezpieczenie, kraj pochodzenia albo etap postępowania egzekucyjnego.

Długi w Niemczech a upadłość konsumencka w Polsce

Jednym z najczęstszych tematów są długi w Niemczech. Dotyczą one zarówno osób, które pracowały w Niemczech, jak i przedsiębiorców prowadzących tam działalność, kierowców, opiekunów, pracowników sezonowych, osób korzystających z niemieckich kredytów lub leasingów oraz osób, które po latach wróciły do Polski.

W takich sprawach pojawiają się zwykle pytania:

• czy niemiecki dług można wpisać do wniosku o upadłość konsumencką w Polsce,

• czy niemiecki wierzyciel dowie się o postępowaniu,

• czy po polskiej upadłości wierzyciel z Niemiec nadal może prowadzić windykację,

• czy dług w euro będzie przeliczony na złote,

• czy trzeba tłumaczyć dokumenty,

• czy postępowanie w Polsce będzie uznawane za granicą.

Odpowiedź zależy od okoliczności sprawy. Znaczenie ma przede wszystkim miejsce stałego pobytu dłużnika, centrum jego podstawowych interesów życiowych i majątkowych, rodzaj długu, dokumenty potwierdzające zobowiązanie oraz to, czy wierzyciel prowadzi już postępowanie sądowe lub egzekucyjne.

Dlatego w sprawach z elementem zagranicznym szczególnie ważne jest prawidłowe przygotowanie wniosku. Samo wpisanie wierzyciela do tabeli może nie wystarczyć, jeżeli nie zostanie wyjaśnione, z czego wynika dług, w jakiej walucie został ustalony i na jakim etapie znajduje się sprawa.

Czy zagraniczny wierzyciel może zgłosić dług w polskiej upadłości?

Tak. Jeżeli postępowanie upadłościowe prowadzone jest w Polsce, zagraniczny wierzyciel może dochodzić swoich praw w tym postępowaniu. W praktyce oznacza to, że wierzyciel z Niemiec, Holandii, Austrii, Czech, Francji czy innego państwa może zgłosić swoją wierzytelność i uczestniczyć w postępowaniu na zasadach przewidzianych przez przepisy.

Z punktu widzenia dłużnika oznacza to jedno - zagranicznych wierzycieli nie należy ukrywać ani pomijać. Wniosek o upadłość konsumencką powinien być kompletny i rzetelny. Jeżeli dłużnik wie o długu z zagranicy, powinien wskazać go we wniosku, nawet wtedy, gdy od dawna nie otrzymywał korespondencji albo nie zna aktualnego adresu wierzyciela.

Pominięcie długu może utrudnić prawidłowe przeprowadzenie postępowania. Może też rodzić dodatkowe problemy praktyczne, zwłaszcza gdy po zakończeniu upadłości zagraniczny wierzyciel ponownie rozpocznie windykację.

Czy upadłość konsumencka w Polsce zatrzyma windykację z zagranicy?

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej w Polsce wpływa na sytuację wierzycieli i egzekucję, ale skutki wobec zagranicznych działań windykacyjnych wymagają analizy konkretnego państwa, rodzaju postępowania i charakteru długu.

W przypadku państw Unii Europejskiej znaczenie mają przepisy dotyczące transgranicznych postępowań upadłościowych. Ich celem jest między innymi to, aby postępowanie wszczęte w jednym państwie członkowskim wywoływało określone skutki także wobec wierzycieli z innych państw.

W praktyce jednak sama informacja „mam upadłość w Polsce” nie zawsze wystarczy, aby automatycznie zakończyć kontakt z zagraniczną firmą windykacyjną. Czasami konieczne jest przekazanie dokumentów, wskazanie sygnatury postępowania, kontakt z syndykiem albo analiza, czy dana wierzytelność rzeczywiście podlega skutkom polskiego postępowania.

Dlatego w sprawach z długami zagranicznymi warto działać uporządkowanie. Należy zebrać dokumenty, ustalić listę wierzycieli i nie odpowiadać pochopnie na zagraniczne wezwania do zapłaty bez sprawdzenia skutków prawnych.

Upadłość konsumencka po powrocie do Polski. Kiedy polski sąd może rozpoznać sprawę?

Osoby, które wróciły do Polski po kilku latach pracy za granicą, często pytają, czy mogą ogłosić upadłość konsumencką w Polsce. Nie zawsze decyduje obywatelstwo. Istotne jest to, gdzie znajduje się centrum podstawowych interesów dłużnika, czyli gdzie faktycznie koncentruje się jego życie osobiste, zawodowe i majątkowe.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

• miejsce zamieszkania,

• miejsce pracy,

• miejsce prowadzenia codziennych spraw życiowych,

• miejsce zamieszkania rodziny,

• źródła dochodu,

• posiadany majątek,

• rachunki bankowe,

• umowy najmu,

• historia pobytu za granicą i w Polsce,

• moment powrotu do Polski.

Jeżeli ktoś dopiero planuje powrót do Polski, ale większość jego życia i majątku nadal związana jest z innym państwem, sprawa może wymagać szczególnej ostrożności. Złożenie wniosku w niewłaściwym państwie może prowadzić do problemów proceduralnych, opóźnień albo konieczności dodatkowych wyjaśnień.

Jak przygotować wniosek o upadłość konsumencką, gdy są długi z zagranicy?

Wniosek o upadłość konsumencką z elementem zagranicznym powinien być przygotowany szczególnie starannie. W takich sprawach nie chodzi tylko o wskazanie wysokości zadłużenia. Ważne jest pokazanie całej historii finansowej dłużnika i uporządkowanie dokumentów pochodzących z różnych państw.

Warto przygotować:

• umowy kredytowe, pożyczkowe, leasingowe lub najmu,

• wezwania do zapłaty,

• korespondencję od zagranicznych wierzycieli,

• pisma od firm windykacyjnych,

• wyroki, nakazy zapłaty, ugody lub tytuły egzekucyjne,

• informacje o zagranicznych rachunkach bankowych,

• dokumenty dotyczące dochodów osiąganych za granicą,

• informacje o majątku położonym poza Polską,

• dokumenty dotyczące zamkniętej działalności gospodarczej za granicą,

• potwierdzenia spłat, potrąceń albo zajęć.

  
  

Jeżeli dokumenty są w języku obcym, trzeba ocenić, czy konieczne będzie ich tłumaczenie. Nie zawsze cały plik dokumentów musi być tłumaczony w całości, ale najważniejsze dane powinny być dla sądu czytelne: kto jest wierzycielem, jaka jest kwota długu, kiedy powstał dług i z czego wynika.

Długi w euro, frankach albo funtach. Jak je wykazać we wniosku?

Długi zagraniczne są często wyrażone w walucie obcej. We wniosku o upadłość konsumencką trzeba zachować przejrzystość. Najlepiej wskazać zarówno walutę pierwotną, jak i możliwe przeliczenie na złote, z wyjaśnieniem daty albo sposobu przeliczenia.

Przykładowo, jeżeli wierzytelność wynosi 15.000 euro, warto wskazać, że jest to zobowiązanie w euro, podać dane wierzyciela i opisać źródło długu. Jeżeli dłużnik zna aktualne saldo, powinien je podać. Jeżeli go nie zna, należy to uczciwie zaznaczyć i oprzeć się na ostatnim znanym dokumencie.

W sprawach upadłościowych rzetelność jest ważniejsza niż pozorna precyzja. Jeżeli dłużnik nie ma pełnych danych, należy opisać, jakie informacje posiada, a jakich nie udało się ustalić.

Czy były przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką z długami zagranicznymi?

Tak, w wielu przypadkach były przedsiębiorca może rozważać upadłość konsumencką, jeżeli obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Dotyczy to także osób, które prowadziły działalność poza Polską i po jej zakończeniu zostały z długami wobec kontrahentów, urzędów, banków, leasingodawców albo byłych wynajmujących.

Tego typu sprawy wymagają jednak szerszej analizy. Trzeba ustalić, kiedy działalność została zakończona, jakie długi z niej wynikają, czy toczą się postępowania za granicą, czy istnieją zobowiązania publicznoprawne oraz czy dłużnik posiada majątek w innym państwie.

W DCLAW Restrukturyzacje patrzymy na takie sprawy nie tylko od strony formalnego wniosku. Analizujemy również tło gospodarcze, podatkowe i finansowe, ponieważ przy długach po działalności gospodarczej często kluczowe są dokumenty księgowe, historia przepływów pieniężnych i rzeczywiste przyczyny niewypłacalności.

Jakie długi z zagranicy mogą być problematyczne?

Nie każdy dług jest taki sam. W upadłości konsumenckiej szczególnej analizy mogą wymagać między innymi:

• zobowiązania alimentacyjne,

• grzywny i kary pieniężne,

• zobowiązania wynikające z czynów niedozwolonych,

• długi zabezpieczone na majątku za granicą,

• zobowiązania podatkowe i składkowe,

• długi objęte postępowaniem sądowym w innym państwie,

• wierzytelności, których wysokość jest sporna,

• zobowiązania wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej.

W takich przypadkach nie warto opierać się na ogólnych informacjach znalezionych w internecie. Konieczna jest analiza dokumentów i ocena, czy dany dług może zostać objęty skutkami postępowania oraz jakie ryzyka mogą pojawić się po stronie dłużnika.

W DCLAW Restrukturyzacje pomagamy osobom zadłużonym uporządkować sytuację finansową i przygotować bezpieczną strategię działania. Analizujemy nie tylko samą możliwość złożenia wniosku o upadłość konsumencką, ale również strukturę zadłużenia, dokumenty księgowe i finansowe, ryzyka związane z majątkiem, dochodami oraz wierzycielami zagranicznymi.